Bezinning in de stilte

Bezinning in de stilte

De laatste jaren is er een nieuwe en toenemende belangstelling voor retraites die in stilte worden beleefd. Waarom zoeken mensen de stilte? Wat vinden zij daar?

Ons bijna 20-jarige oecumenische bezinningshuis De Spil heeft ‘stilte’ pas een paar jaar op het programma staan. Maar alle stilteretraites zijn volgeboekt. Ook de kloosters hebben geen klagen. Daar wordt dezelfde tendens waargenomen. Is dit een hype of is er sprake van een blijvende trend?

Burn-out

De benedictijn Christopher Jamison duidt in de BBC-documentaire ‘The Big Silence’, waarin vier doodgewone Britten op zoek gaan naar God, stilte als ‘het medicijn voor de ziel’. Hij betoogt dat wij moderne mensen onze ziel verwaarlozen in een samenleving die vol is van drukte door onze afspraken en de toenemende variatie in communicatievormen. Onze ziel heeft ruimte nodig voor rust en reflectie. Als we die behoefte negeren, heeft dat consequenties. Mensen raken bijvoorbeeld opgebrand. Onlangs publiceerde TNO een rapport waaruit blijkt dat steeds meer mensen al op jonge leeftijd kampen met zo’n ‘burn-out’. In een televisie-interview vroeg IKON-presentator Paul Rosenmöller aan een jongere hoe hij terugkijkt op zijn burn-out. “Ik had deze periode voor geen goud willen missen. Ik heb nu zelf mijn eigen tien geboden gemaakt”, antwoordde hij. Het vinden van een vast kader, dat rust en stabiliteit geeft, hielp deze twintiger om zijn leven weer in balans te brengen.

Het christendom biedt een kader dat rust en stabiliteit geeft

Gelovigen hebben de bijzondere erfenis van zo’n kader. God roept ons in de tien geboden immers op om onze rust(dag) te honoreren; om stille momenten te vinden voor ontmoeting met Hem. Een rijke gebedstraditie is ons door de eeuwen heen overgeleverd door christenen.

Ten diepste

Wat gebeurt er dan als we stil worden? De Stilte – die geen doel is maar slechts een middel – geeft ons in eerste instantie de gelegenheid om onszelf aan te kijken. Wie ben ik ten diepste? Wat zijn mijn verlangens? Hoe langer wij onze ziel genegeerd hebben, hoe meer onrust er is in ons leven. Vaak lopen we daarvoor weg. Als we stil worden,dringt die onrust zich als eerste aan ons op. Dat is niet altijd prettig. Het laat ons bijvoorbeeld zien waar wij niet handelen in overeenstemming met wie wij werkelijk zijn. Maar als we de moed hebben om met God de onrust onder ogen te zien en te doorleven, komen we bij het moment dat het echt stil wordt. En in die stilte zijn we open om verder te luisteren naar God; om richting te ontvangen voor onze levensvragen of om gewoon te genieten van Zijn aanwezigheid.

 Belofte

Of de belangstelling voor stilte als retraitevorm een hype is of een blijvende trend, is afhankelijk van de mate waarin wij in staat zijn om stille momenten te te creëren in ons leven. De huidige samenleving overvraagt en opdringerige communicatievormen jagen ons vierentwintig uur per dag op. We hebben tijd nodig om in te gaan op de uitnodiging van Jezus en ruimte te maken voor vervulling van zijn belofte ‘dat wij rust vinden voor onze ziel’. In De Spil putten wij uit de inspirerende schatkamer van christelijke gebedsoefeningen. En mensen nemen mee naar huis wat zij hebben geleerd. Daar creëren zij een plek voor dagelijkse momenten met God.

Dit artikel is geplaatst in Woord en Dienst (augustus 2013)

97890239W0713